هدف: فساد شناختی کاهش تدریجی توانایی های شناختی مانند حافظه، تمرکز و حل مسئله بر اثر عوامل مختلف مانند پیری، بیماری ها یا استفاده بیش از حد از فضای مجازی است. هدف این پژوهش بررسی اثرات اطلاع درمانی بر فساد شناختی است.روش شناسی: این پژوهش به صورت آمیخته (کیفی-مقطعی-نیمه تجربی) انجام گرفت. به طوری که ابتدا با روش کیفی (مصاحبه عمیق و گروه های متمرکز با 6 متخصص) معیارهای « فساد شناختی» استخراج شد سپس با مطالعه مقطعی بر روی 36 نفر، تأثیر استفاده از فضای مجازی بر فساد شناختی بررسی و در نهایت اثربخشی اطلاع درمانی بر این عارضه با روش نیمه تجربی ( ارزیابی گردید. یافته ها: یافته های این پژوهش معیارهای فساد شناختی مرتبط با استفاده از فضای مجازی را شامل کاهش توجه، حافظه، مهارت های اجتماعی، همچنین افزایش اضطراب، وابستگی به فضای مجازی شناسایی کرد. وابستگی به فضای مجازی بیشترین همبستگی را با فساد شناختی نشان داد. مداخله اطلاع درمانی منجر به بهبود معنی دار شاخص های شناختی و کاهش علائم فساد شناختی شد. بهبود قابل توجه نمرات شرکت کنندگان پس از اطلاع درمانی اثربخشی این روش را تأیید می کند و در همین راستا باید گفت امروزه آگاهی بخشی و آموزش استفاده صحیح از فضای مجازی ضروری است. نتیجه گیری: ، اطلاع درمانی می تواند با کاهش میزان توجه به محتوای سطحی و ناپایدار فضای مجازی به تقویت تمرکز و بهبود قابلیت تفکر منطقی و خلاق کمک کند. اطلاع درمانی نه تنها می تواند به عنوان یک ابزار مفید برای افزایش خودآگاهی و تعالی فردی مطرح باشد، بلکه به ویژه در دنیای امروز که استفاده مفرط از فضای مجازی به یک مسئله جدی تبدیل شده است، می تواند راه حلی کارآمد برای کاهش آثار منفی آن از جمله فساد شناختی باشد.

مقدمه: هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی تأثیر اطلاع درمانی بر نوموفوبیا (بی موبایلی هراسی) در دانشجویان است.روش شناسی: این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی و با طرح پیش آزمون پس آزمون است. جامعۀ آماری این پژوهش شامل دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شهید باهنر کرمان در سال تحصیلی 1402-1401 است. 40 نفر از این دانشجویان که براساس فهرست موجود بیشتر از بیست ساعت در کتابخانه مرکزی حضور فیزیکی داشته و بعد از پاسخ به پرسشنامۀ کوتاهی که براساس معیارهای نوموفوبیا طراحی شده بود، حائز شرایط برای ورود به آزمودنی ها شدند؛ به عنوان نمونه این پژوهش مورد آزمون قرار گرفتند که به صورت تصادفی در 3 گروه آزمایش (با دریافت اطلاعات درمانی از راه های مختلف) و 1 گروه گواه تقسیم شدند. اطلاع درمانی طی شش جلسۀ دوساعتی روی گروه های آزمایش انجام شد. هر 4 گروه در پیش آزمون و پس آزمون با پرسشنامۀ نوموفوبیای یلدریم و کوریا (2015) مورد سنجش قرار گرفتند.یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که اطلاع درمانی در کاهش بی موبایلی هراسی دانشجویان مؤثر بوده و این تأثیر در گروه آزمایشی مطالعۀ متون و مشاهدۀ فیلم بیشتر دیده شده است. اختلاف بین گروه آزمایش دیدن فیلم، گروه های مطالعۀ متون و جلسات مشاوره با گروه کنترل به ترتیب 30/0، 90/1 و 50/1 بوده است.نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد که سطح بی موبایلی هراسی دانشجویان پس از اطلاع درمانی به صورت معنی داری کاهش یافته و تأثیر دیدن فیلم و مطالعۀ متون در کاهش بی موبایلی هراسی به یک اندازه ولی بیشتر از روش جلسات مشاوره بوده است؛ بنابراین می توان گفت اطلاع درمانی می تواند باعث افزایش سطح سواد سلامت افراد و ضامنی برای دسترسی افراد به اطلاعات هدفمند بوده و بر کاهش نوموفوبیا دانشجویان اثربخش باشد.

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف تحلیل رفتار اطلاع درمانی ایمونولوژیست های کشور، بر مبنای مدل شبکه عصبی خودسازمان ده کوهونن انجام شده است. روش پژوهش: پژوهش کاربردی، به روش پیمایشی توصیفی و با استفاده از تکنیک شبکه عصبی انجام شده است. ابزار پرسش نامه ای است محقق ساخته که بین 149 نفر توزیع شد. به منظور خوشه بندی با استفاده از نرم افزارMATLAB متخصصان بر اساس مؤلفه های اصلی پژوهش خوشه بندی و سپس با حذف هر یک از زیرمؤلفه های اصلی، مؤثرترین و کم اثرترین گزینه تعیین گردید. یافته ها: تحلیل ها نشان داد در مهارت های اطلاع یابی؛ 63/75 درصد از افراد جامعه در خوشه اول با میانگین 29/88 و در خوشه دوم 36/24 درصد با میانگین نمرات 30/22، قرار دارند و مهم ترین مولفه استفاده از کلیدواژه ها و اصطلاحات مرتبط با اطلاعات مورد نیاز است. در مورد راه های اطلاع یابی؛ 22/14 درصد جامعه با میانگین نمرات 54/36 در خوشه اول، 18/12 درصد افراد با میانگین 48/11 در خوشه دوم، 14/09 درصد با میانگین 43/28 در خوشه سوم، 16/1 درصد با میانگین 49/04 در خوشه چهارم و 29/53 درصد افراد با میانگین نمرات 53/72 در خوشه پنجم قرار داشته، و مهم ترین راه های اطلاع یابی، استفاده از منابع اطلاعات الکترونیک بوده است. بر مبنای میزان استفاده از انواع خدمات اطلاعاتی؛ 46 درصد افراد با میانگین نمرات 54/85 در خوشه اول، 20/66 درصد با میانگین 49/38 در خوشه دوم و 32/66 درصد با میانگین 43/08 در خوشه سوم قرار داشته و مهم ترین مولفه خدمات اطلاع درمانی، آشنایی با انواع منابع و خدمات اطلاعاتی رشته تخصصی بوده است نتیجه گیری: خوشه بندی عصبی رفتارهای اطلاع درمانی جامعه مورد مطالعه و تراکنش های اطلاعاتی حاصل از آن، علاوه بر منتج شدن به آگاهی از نیازها و منابع اطلاعاتی مورد نیاز کاربران، به عنوان روشی در دسترس و کم هزینه که ارتقای سطح کیفیت اطلاعات متخصصین سیستم نقص ایمنی را در پی دارد و به ارایه خدمات درمانی موثرتر به بیماران منتهی می گردد، زمینه لازم جهت پیش بینی تمهیدات و تصمیم گیری های اطلاعات گرا را جهت تامین نیازها و محمل های اطلاعاتی مورد درخواست کاربران پایگاه های داده های پزشکی فراهم و در اختیار مدیران و دست اندرکاران این حوزه قرار می دهد، و به عنوان راهبردی موثر با حداکثر سطح استانداردهای ممکن، به کشف الگوی نامشهود رفتار های اطلاع یابی کاربران حوزه سلامت منتهی، و به فرد مخاطب می آموزد تا هوشمندانه از محمل های اطلاعاتی بهره گیرد.

مقدمه اطلاع درمانی راهکاری ساده برای تسهیل دسترسی بیماران به اطلاعات سلامت است که می تواند به خود مراقبتی افراد یاری رساند. با توجه به اهمیتی که درمان و اطلاعات سلامت و درگیری افرادی با تخصص های متنوع در فرآیند اطلاع درمانی وجود دارد. لذا، هدف از پژوهش حاضر شناسایی فرصت ها و چالش های تاسیس یک مرکز اطلاع درمانی بود. روش ها پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی است که به روش کیفی-توصیفی انجام شد. جامعه پژوهش، شامل بیماران و آن دسته از کتابداران و اطلاع رسانان پزشکی، پزشکان و مراقبان سلامت و روانشناسان بودند که تجربه کار اطلاع درمانی و تجویز اطلاعات سلامت را داشتند. نمونه گیری به صورت غیر تصادفی هدفمند و گلوله برفی انجام شد. ابزار گردآوری اطلاعات راهنمای مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA20 تحلیل شدند. یافته ها تحلیل مصاحبه ها در ذیل مضمون «فرصت ها» منجر به شناسایی یک طبقه اصلی با عنوان «مزایای اطلاع درمانی» شامل چهار طبقه فرعی بیمار و خانواده، کادر درمان، نظام سلامت و کتابداران پزشکی بود. همچنین ذیل مضمون «چالش ها» نیز چهار طبقه اصلی موانع اطلاع درمانی، مشکلات مالی، پیاده سازی و اجرا شناسایی شد. نتیجه گیری: باوجود مزایای متعدد تاسیس یک مرکز اطلاع درمانی برای بیماران و خانواده آن ها، کادر درمان، روانشناسان و کتابداران پزشکی، موانعی نیز از طرف همین گروه ها و نظام سلامت وجود دارد که نیازمند بررسی و دقت بیشتر و یافتن راهکارهایی برای رفع این چالش ها و ایجاد بسترهای مناسب در جامعه و نظام سلامت برای پذیرش آن است. برای تاسیس چنین مرکزی لازم است با یک برنامه ریزی دقیق، ملاحظات همکاری بین گروهی و بین سازمانی هم در نظر گرفته شود.

با توجه به اهمیت اطلاعات سلامت و لزوم دریافت آن توسط بیماران و خانواده های آنان، همچنین با وجود هزینه های سرسام آور درمان که گریبان گیر آن ها می باشد، ضرورت استفاده از راهکارهای درمانی ارزان و مقرون به صرفه تر احساس می شود. اطلاع درمانی از جمله روش های درمانی آسان، در دسترس و کم هزینه ای است که امروزه در اغلب کشورهای پیشرفته به عنوان یکی از راهکارهای درمانی مهم در کنار سایر روش های درمانی به کار می رود. متاسفانه در ایران هنوز اهمیت چنین روش هایی و نقشی که کتابداران پزشکی در آن دارند، ناشناخته باقی مانده است. اطلاع درمانی تهیه اطلاعات مناسب، در زمان مناسب و برای بیمار مناسب است که به بهبود سلامتی جسمی و ذهنی افراد جامعه و بیماران کمک می نماید. این مقاله یک مقاله مروری نقلی است و هدف از آن ارائه تعاریف و مفاهیم اطلاع درمانی، نقش آن در آموزش به بیمار، ، نقش کتابدار پزشکی در اطلاع درمانی و مزیت های اطلاع درمانی است. جهت جستجوی مقالات از آدر 1391 خورشیدی تا مرداد 1392 خورشیدی با استفاده از کلیدواژه های «اطلاع درمانی»، «کتاب درمانی»، «کتابداران پزشکی»، «کتابخانه» و «بیماری های مزمن» در پایگاه های SID، Magiran، ISI، Web of Science، Science Direct، Pubmed، Ebsco، Springer، IranMedex، Irandoc، Noormags، Elsevier، MDConsult،Emerald و Proquest جستجو انجام شد. تعداد 98 مدرک به فارسی و انگلیسی بازیابی گردید. پس از بررسی مدارک بازیابی شده، تعداد 29 مدرک انتخاب شده و مورد بررسی قرار گرفتند. جمع بندی مرور متون ذکر شده نشان داد که کتابداران واطلاع رسانان پزشکی می توانند از طریق اطلاع درمانی و سایر زیرحوزه های آن در کنار تیم درمان اعم از پزشکان، متخصصین تغذیه، روانشناسان، مشاوران و متخصصان سایر رشته ها نقشی موثر در بهبود فرآیندهای درمانی داشته باشند. در این میان، به دلیل نوظهور بودن چنین روشی در ایران، ضروری است که نقش کتابداران پزشکی در این امر برای متخصصان حوزه علوم پزشکی و وابسته و مسوولان معرفی و تبیین شده و بسترسازی های لازم جهت استفاده از این روش ارزان و در دسترس صورت گیرد.

زمینه و هدف: آموزش به بیمار، نقش مهمی در کنترل دیابت دارد. آموزش غیرحضوری به دلیل نداشتن محدودیت زمانی، مکانی و سهولت رابطه مراقبتی با بیمار، روشی موثر، ساده و ارزان است. هدف از مطالعه حاضر، تعیین تاثیر اطلاع درمانی غیرحضوری بر کنترل HbA1C بیماران دیابتی نوع دوم ساکن اصفهان بود.روش تحقیق: مطالعه حاضر، از نوع کاربردی است که به روش نیمه تجربی و طرح دوگروهی با پیش آزمون و پس آزمون صورت گرفت. جامعه پژوهش، بیماران دیابتی نوع دوم مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم اصفهان بودند که از بین آنها، 64 نفر در دو گروه آزمون و شاهد قرار گرفتند. داده های اولیه، با استفاده از آزمایش خون و فرم گردآوری داده ها جمع آوری گردید. پس از مداخله از طریق ارسال بسته های آموزشی و پیام کوتاه به مدت سه ماه، به طور مجدد HbA1C هر دو گروه تعیین شد. داده ها، با استفاده از نرم افزار SPSS) ویرایش 20) و آزمون های آماریt-test Independent ، t-test Paired،Chi-Square  و  Mann Whitney Uتجزیه و تحلیل شد.یافته ها: بر طبق نتایج،HbA1C  بیماران گروه آزمون و گروه شاهد، قبل از مداخله، تفاوت معنی داری با یکدیگر نداشت (P<0.97). پس از مداخله، HbA1C بیماران گروه آزمون نسبت به قبل از مداخله کاهش معنی داری داشت (P<0.001)؛ در حالی که این تفاوت در گروه شاهد مشاهده نشد ((P<0.37 همچنین مقایسه دو گروه نشان داد که میزان HbA1C در گروه آزمون، بعد از مداخله دارای تفاوت معنی داری با گروه شاهد بود (P=0.048).نتیجه گیری: پیگیری آموزش به بیماران دیابتی نوع دوم از طریق بسته های آموزشی و پیام کوتاه، اثرات مثبتی بر کنترل HbA1C این بیماران دارد و از آنجایی که این روش، روشی ارزان، ساده و موثر است، به مراقبان بهداشتی و گروه های درمان توصیه می شود.